De belastingdienst stelt zich soepel op bij het innen van de erfbelasting. Derhalve hoeven erfgenamen de nalatenschap niet te verwerpen, omdat zij de erfbelasting over de nalatenschap niet op tijd zouden kunnen betalen.

De volgende vrijstellingen gelden in 2012 voor de erfbelasting:

De volgende vrijstellingen gelden in 2012 voor de schenkbelasting:

Voor het gemak hebben we deze informatie ook in een overzichtelijke PDF gezet, u kunt deze hier downloaden.

De Waarderingskamer heeft alle gemeenten bericht over de mindere waarde van serviceflats. Dit heeft tot gevolg dat de WOZ-waarde van een serviceflat in 2012 naar beneden wordt bijgesteld. Voor overlijdensgevallen in 2010 en 2011 heeft de staatssecretaris goedgekeurd dat een serviceflat voor de erfbelasting niet wordt gewaardeerd op de WOZ-waarde, maar op de waarde in het economisch verkeer op het moment van overlijden.

Deze wijziging is door de Tweede Kamer aangenomen omdat de huidige wetgeving als onrechtvaardig wordt ervaren. De waardepeildatum van de WOZ-waarde ligt namelijk één jaar voor het begin van het kalenderjaar waarin de waarde wordt vastgesteld. Voor een overlijdensgeval in december 2011 moet worden uitgegaan van de WOZ-waarde 2011. Deze WOZ-waarde heeft een waardepeildatum op 1 januari 2010. Tussen de datum van overlijden en de waardevaststelling van het woonhuis kan dus bijna twee jaar liggen (!). In de huidige huizenmarkt met dalende huizenprijzen wordt dit als onrechtvaardig ervaren.

Om de kosten van deze wetswijziging te dekken wordt de tariefschijf voor de erfbelasting gewijzigd. Per 1 januari 2012 zal de tariefschijf met € 3.000,– worden verlaagd. De eerste tariefschijf geldt dan tot een verkrijging van € 115.708,– en de tweede tariefschijf geldt voor een verkrijging vanaf € 115.708,–.

De Tweede Kamer heeft ingestemd met een wijziging van de huidige wetgeving waardoor de hoofdelijke aansprakelijkheid van de executeur niet geldt voor zover hij aannemelijk maakt dat het niet zijn schuld is dat de aanslag erfbelasting op een te laag bedrag is vastgesteld of dat er op andere manier te weinig erfbelasting is geheven. 

De staatssecretaris zorgt voor herinvoering van deze resolutie, waardoor er mag worden uitgegaan van de waarde van het woonhuis ten tijde van de rechtshandeling. Het overgangsrecht zal alleen gelden voor situaties die zijn ontstaan door een overdracht van de woning voor 1 januari 2010. Het overgangsrecht zal bepalen dat bij het overlijden mag worden uitgegaan van de waarde van de woning op tijdstip van de rechtshandeling waarbij de woning is overgedragen, vermeerderd met de waardestijging van 1 januari 2010 tot de overlijdensdatum.

Hierdoor wordt een waardestijging tussen het moment van de rechtshandeling (overdracht aan kinderen) en 1 januari 2010 niet meer belast met erfbelasting.

De kosten van dit overgangsrecht zullen worden gedekt door eenmalig de verhoging van de bedragen van eerste tariefschijf en de vrijstellingen in de schenk- en erfbelasting achterwege te laten.

In het belastingplan 2012 wordt door de wetgever voorgesteld om de hoogte van de heffingsrente (nu 2,75%)  te koppelen aan de wettelijke rente voor niet-handelstransacties (nu 3%). De aanpassing gaat gelden voor erfbelastingschulden die vanaf 1 januari 2012 ontstaan.

Deze oplossing is bedacht ter bestrijding van de ‘Edelweissroute’. Eerder heeft de Tweede Kamer ter bestrijding van de Edelweissroute een amendement aangenomen waarbij alle erfgenamen per 1 januari 2012 verplicht zouden zijn om de aangifte erfbelasting te ondertekenen. Zie hierover ons nieuwsartikel van 11 december 2010 (“Indienen aangifte erfbelasting door executeur vanaf 2012 onmogelijk”). Deze regeling komt derhalve te vervallen; met ingang van 1 januari 2012 is een executeur altijd verplicht om de aangifte erfbelasting in te dienen.