Ik heb wel eens iets gelezen over ‘fictieve verkrijgingen’ in de successiewet. Wat wordt hiermee bedoeld?

Niet alles wat door het overlijden van iemand wordt verkregen maakt zonder meer deel uit van de nalatenschap van de overledene. Over zo’n verkrijging zou dan geen erfbelasting verschuldigd zijn. Om dit te voorkomen heeft de wetgever een aantal fictieve verkrijgingen in de successiewet opgenomen. Voor de erfbelasting wordt een dergelijke verkrijging gelijkgesteld met een verkrijging krachtens erfrecht en derhalve belast met erfbelasting.

Een bekende fictiebepaling is die voor schenkingen die door de overledene binnen 180 dagen voor zijn/haar overlijden zijn gedaan. Deze schenkingen worden geacht krachtens erfrecht te zijn verkregen en kunnen belast worden met erfbelasting. Met deze fictiebepaling wordt voorkomen dat iemand op zijn sterfbed schenkingen zou doen, waardoor zijn nalatenschap zou worden verminderd en er minder erfbelasting betaald zou moeten worden. De belastingdienst ziet deze schenkingen dus als vooruitbetaalde delen van de erfenis.

Met name uit de fictiebepalingen blijkt dat de successiewet een sterke ‘civielrechtelijke’ grondslag heeft. Dit in tegenstelling tot veel andere belastingwetten (zoals bijvoorbeeld de inkomstenbelasting) die vaak juist een economische grondslag hebben. Juridische kennis van met name het erfrecht is daarom zeer belangrijk voor het juist invullen van aangifte erfbelasting. Bij ons is deze kennis in huis.